Back

ⓘ Tushunchalar



                                               

Universaliyalar

Universaliyalar - orta asrlar falsafasidagi termin, umumiy tushunchalar ni bildiradi. Orta asrlarda U. tabiati togrisidagi baxslarda 3 ta asosiy yonalish - nominalizm, realizm, konseptualizm paydo boldi. Nominalizmga kora, faqat alohida narsalargina real mavjud, umumiy tushunchalar - U. esa inson tafakkuri bilan yaratilgan nomlar, belgilar yoki atamalardan boshka narsa emas. Realizmga kora, U. real manaviy mohiyatdan iborat bolib, narsalarning substansiyayek hisoblanadi. Konseptualizmga kora, U. narsalarning oxshashligiga asoslangan holda umumlashtirishdan iboratdir. Hozirgi zamon fanlarin ...

                                               

Tartib

Tartib - matematik obyektlarning sonli xarakteristikasi. T. turli obyektlar uchun turlicha aniqlanadi: 1) G q 0 algebraik chiziqning tartibi G kophad darajasiga teng. Bu tushunchalar cheksiz katta miqdorlar uchun yukrridagiga oxshash tariflanadi.

                                               

Spinor hisobi

Spinor hisobi - matematikaning maxsus tabiatli miqdorlar - spinorlar xossalarini organuvchi bolimi. Spinor komponentlari vektor, tenzor va boshqa tushunchalar kabi koordinatalar tizimi ozgartirilganda malum qonunga boysunadi. Mac, koordinatalar tizimi biror togri chiziq atrofida 2l ga burilsa, spinorning barcha komponentlari ishorasi ozgaradi. Spinor tushunchasini 1913 yilda fransuz olimi E. Kartan guruxdarni tasvirlash nazariyasiga oid tadqiqotlarida kiritgan. 1929 yilda nemis matematigi B. V. Varden elektronning spin hodisasini organishda bu tushunchalarni mustaqil kashf etib, "spinor" a ...

                                               

Jacques Tits

Jacques Tits - belgiyalik-fransiyalik matematik. Guruh teoriyasi va insidentlik geometriyasi sohalaridagi ishlari bilan tanilgan. 1993-yil Wolf mukofoti, 2008-yil John Thompson bilan birgalikda Abel mukofoti bilan taqdirlangan. Tits 1930-yilda Brussel Poytaxt Regionining Uccle kommunasida tugilgan. Brussel erkin universitetida tahsil olgan. 1950-yilda ayni universitetda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1974-yilda Fransiya fuqaroligini qabul qilgan. Tits 1956-1964-yillarda Brussel erkin universitetida, 1964-1974-yillarda Bonn universitetida dars bergan. 1974-yildan boshlab Fransiy ...

                                               

Ozgaruvchan va ozgarmas miqdorlar

Ozgaruvchan va ozgarmas miqdorlar - malum mulohaza doirasida turli qiymatlarni yoki mos holda faqat 1 ta qiymatni qabul qiladigan miqdorlar. Odatda, son qiymatli, vektor va matritsa qiymatli funksiyalarga nisbatan qollanadi. Matematikada dastlab faqat ozgarmas miqdorlar - sonlar, malum figura olchovlari bilan ish korilgan. 17-asr da tabiatshunoslik, xususan texnikaning taraqqiyoti taqozosi bilan harakat va boshqalar jarayonlar organila boshlandi. Ikkinchi tomondan algebrada harfiy timsollar vujudga kelishi va analitik geometriyaning yaratilishi ozgarmas miqdorlardan ozgaruvchi miqdorlarni ...

                                               

Aposteriori va apriori

Aposteriori va apriori – bilim va uning manbalariga oid falsafiy terminlar. Aposteriori – hissiy bilish orqali tajribadan olingan bilim. Apriori – ongga xos bolgan tugma bilim. Kant falsafasida bilim bir-biridan keskin farq qiluvchi ikki qismga – tajribaga-cha va tajribadan song vujudga keluvchi bilimlarga bolib tekshiriladi. Kantda makon va zamon kabi tushunchalar sof apriori tushunchalar hisoblanadi, biroq idroksiz, faqat ular yordamidagina hech qanday bilimga erishish mumkin emas. 20-asrda neokantchilik, pragmatizm va konvensionalizm asosida apriorilikning funksional goyasi deb ataladig ...

                                               

Planimetriya

Planimetriya - "olchayman") Yevklid geometriyasining sohasi bolib, unda ikki olchamli, yani bir tekislikka joylasha oladigan shakllar organiladi. Planimetriyada nuqta, togri chiziq, kopburchaklar, aylana kabi geometrik tushunchalar va ular orasidagi munosabatlar koriladi.

                                               

Visual Basic

Visual Basic – Microsoft korporatsiydan dasturlash tili va uning uchun dasturlash muhitdir. U BASICdan ko`p tushunchalar oldi va tez rasmli interfeys bilan dasturlar taraqqiyot ta`minlaydi. Oxirgi versiya 6.0 1998 yilda reliz kelishdi. Microsoftdan voris Visual Basic.NET 2002 yilda paydo bo`ldi. Qulayligi jihatdan bowqa dasturlash tillaridan farq qiladi. Tushunishga oson.

                                               

Definitsiya

Definitsiya - muayyan tushuncha haqidagi qisqacha tarif. Muayyan tushuncha yoki terminning unga xos muhim belgilarini aks ettiruvchi qisqacha ifodasi; biron predmet yoki voqeahodisaning mazmunmohiyatini ochib, tushuntirib berish. T. tanish bolmagan termin ning manosini avvaldan malum bolgan soz lar yordamida yoki uni tanish soz lar bolgan matnga kiritish orkali yuzaga keladi. T. fanda katta rol oynaydi, u har qanday ilmiy nazariyaning muhim qismini tashkilqiladi. T.lar orqali fanga yangi tushunchalar, terminlar kiritiladi, uzok, muddat olib borilgan tadqiqotlarning natijalari qayd etiladi.

                                               

Peter Lax

Peter David Lax - vengriyalik va amerikalik matematik. Sof va amaliy matematika sohalarida faoliyat yuritib keladi. 1987-Wolf mukofoti, 2005-yil esa Abel mukofoti bilan taqdirlangan. Lax 1926-yilda Budapeshtda yahudiy oilasida tugilgan. Uning ota-onasi Klara Kornfield va Henry Lax shifokor bolishgan. 1941-yilda oila Budapeshtdan New Yorkka qochib borgan. Lax 19 yoshidan boshlab Los Alamos milliy laboratoriyasida Manhattan loyihasida - yadro qurolini ishlab chiqish dasturida ishtirok etgan. 1949-yilda New York universitetidan PhD darajasini olgan. Lax, shuningdek, Courant matematika fanlar ...

                                               

Konseptualizm

Konseptualizm - orta asrlar Yevropa falsafasidagi oqim. Unga kora, universaliylar inson tafakkuridan tashqarida real mavjud emas. Universaliylar masalasida orta asr realizmi bilan nominalizm ortasida oraliq orinni egallagan. Biroq, umumiy tushunchalarni aqlning tajribagacha bolgan tushuncha lari deb talqin qilib realizmga yon bosadi. Vakillari: P. Abelyar, solsberilik Ioann, porretanlik Jilber.

                                               

Belgi (soz)

Belgi - moddiy, hissiy ravishda idrok etiladigan predmet, voqea yoki harakat. Bu harakat bilishda korsatmalar, ishoralar sifatida yoki boshqa predmet, xususiyat, munosabatlarda namoyon boladi. B. tushunchasi falsafa, mantiq, tilshunoslik, psixologiya, sotsiologiyada tahlil qilinadi, yani inson faoliyatini tadqiq qilish bilan bogliq bolgan hamma fanlarda muhim orin tutadi. Antik faylasuflar, 17 - 18-asrlarning mutafakkirlari bilishda B.larning roliga katta etibor berar edilar. 19 - 20-asrlarda tilshunoslik va matematik mantiq B.ni tadqiq qilishga kop yangilik kiritdi. B. haqida maxsus Fan - ...

                                               

Soz

Soz - tilning narsahodisalar, jarayonlar va xususiyatlarni nomlash uchun xizmat qiladigan eng muhim strukturmanoviy birligi; oz tovush qobigiga ega bolgan, borlikdagi narsalar haqidagi tushunchani, ular ortasidagi aloqani yoki ularga munosabatni ifodalay oladigan, turli grammatik mano va vazifalarda qollanadigan eng kichik nutq birligi, leksemaning nutkda muayyan shakl va vazifa bilan voqelangan korinishi. S. ran uchun qurilish materiali bolib xizmat qiladi, lekin, undan farqli ravishda, xabar yoki tugal fikr bildirmaydi. Ozida leksik va grammatik manoni birlashtirgan hodda S. muayyan soz ...

                                               

Tasnif (manolari)

Tasnif: Tasnif shoshmaqom - 1) Shashmaqom cholgu bolimida birinchi, mohiyati boyicha bosh qism. Tasnif arab. - saralash, tartibga solish, klassifikatsiya - ilm yoki inson faoliyatining biror soqasiga oid ozaro bir xil tushunchalar sistemasi.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →