Back

ⓘ Til



                                               

Til

Til deb murakkab muloqot tizimiga yoki shu tizimni organish va ishlatish qobiliyatiga aytiladi. Tilni organuvchi sohaga tilshunoslik deyiladi. Jahon tillari miqdorini aniqlash uchun til va sheva orasida farq ornatish zarur. Shunga qaramay, tillar soni 6 - 7 ming orasida, deb hisoblanadi. Tabiiy til sozlashuv yoki imo-ishora orqali tarqaladi, biroq har qanday til eshitish, korish, sezish stimullari yordamida yozuv, braille yoki hushtak kabi ikkilamchi vositaga kodlanishi mumkin. Bu odam tili modallikdan mustaqil bolgani uchun ilojli. Keng manoda til atamasi ostida biror muloqot tizimining t ...

                                               

Olik til

Olik til - tirik qollanilishda bolmagan va, odatda, faqat yozma yodgorliklar boyicha malum bolgan, yoki suniy reglamentli qollashda bolgan til. Odatda bunday holat bir til qollanilish davomida boshqa til bilan almashtirilganda yuz beradi, masalan, kopt tili arab tili bilan almashtirildi, kopchilik mahalliy amerika tillari esa, ingliz, fransuz, ispan va portugal tillari tomonidan siqib chiqarildi. Til yoqolishi davrida uning mavjudligi oxirgi bosqichlarida u faqat belgilangan yosh guruhlari uchun xususiyatli bolib qoladi. Bazan tirik, faol qollashda bolgan arxaik tillar ham olik tillar deb ...

                                               

Adabiy til

Adabiy til – muayyan umumxalq tilining qayta ishlangan va me’yorlash-tirilgan, mazkur tilda sozlashuvchi xalqning madaniy ehtiyojlariga xizmat qiluvchi shakli. "Qayta ishlangan" tu-shunchasi nisbiy. Hatto ayrim bir xalqqa ham Adabiy til turli davrda turlicha bolgan. Ba’zi davrlarda bir xalq uchun boshqa bir xalq tili Adabiy til vazifasini otagan. Mac, fors va turkiylar uchun mumtoz arab tili, yaponlar uchun mumtoz xitoy tili; ba’zi Yevropa xalqlari uchun lotin tili va boshqa Adabiy til bolgan.Adabiy til ning ikki – ogzaki ham yozma korinishi mavjud. Har qanday Adabiy til xalq ogzaki nutqi ...

                                               

Til tizimi

Til tizimi - x,ar qanday tabiiy tilning ozaro munosabatlar bilan boglangan, muayyan birlik va butunlikni tashkil etuvchi lisoniy unsurlari majmui. Til tizimining har bir tarkibiyqismi alohidaaloqida emas, balki tizimning boshqa tarkibiy qismlariga qaramaqarshi qoyilgandagina mavjud boladi. Til murakkab butunlik bolib, uning tarkibiy qismlari sifatida fonologik, leksik semantik, morfologik, sintaktik va uslubiy funksional sathlar ajratiladi. Til tizim butunlik tabiatiga egaligi bois uning tarkibiy qismlari ham shunday xarakterda boladi. Tilning tizim sifatida izoxlanishi F.de Sossyur, V.Gum ...

                                               

Milliy til

Milliy til - umumiy hudud, iqtisod va manaviy boylik bilan birga millatni tashkil etuvchi ijtimoiytarixiy kategoriya. Millatning ozaro aloqa vositasi hisoblangan Milliy til 2 shaklga ega: ogzaki va yozma. Milliy til kabila, elat tillaridan farqlanadi.U, odatda, millatni birlashtirib turuvchi yagona til vazifasini bajaradi. "Milliy til" tushunchasi tilning yashash shakllariga aloqadordir, u til mavjudligining alohida turi bolib, mavjudlikning boshqa turiga, shuningdek, boshqa Milliy tillarga qarama-qarshi qoyilishi mumkin. Har bir millat oz tiliga ega. Bazan bir millat bir necha tilga ega b ...

                                               

Algoritmik til

Algoritmik til – biror ma-sala yechimini algoritm korinishida yozishga imkon beradigan dastur tuzish tili. Algoritmik til ni qollash sintaksis va semantika bilan bel-gilanadi. Alifboning ba’zi harflari yoki biror boshqa timsollar Algoritmik til ning timsollari bolishi mumkin. Sozlar, gaplar, jadvallar va boshqa ifodalar Algoritmik til qurilmalari hisoblanadi. Shaxmat oyini tibbiy tashhis qoyish, fikrlash jarayonlarini modellashda Algoritmik til ning alohida guruhi – IPL, LISP, SLIP 306va b. qollaniladi.

                                               

Til belgisi

Til belgisi - predmet, xossa va munosabatni ifodalovchi moddiyideal qosila; ikki jihat - ifoda va mazmun jihatiga ega birlik. Til belgisi majmui belgili tizim - tilni tashkil kiladi. Til belgisining ifoda va mazmun jihatlari dialektik munosabatda bolib, asimmetriya krnuni doirasida amal qiladi. Til belgisi deganda, sozni emas, balki gapni tushunmoq kerak. Chunki gapgina nisbatan tugal fikrni ifodalaydi. Shunga asoslanib, gapni toliq belgi, sozni esa notulik, deyish mumkin. Tilning toliq belgisi ham, notoliq belgisi ham boshqa belgilardan deyarli farq qilmaydi, biroq til semantik tizim sifa ...

                                               

Bobo til

Bobo til - bir oilani tashkil qiluvchi, genetik jihatdan ozaro boglits tillar kelib chiqqan qad. til. Mac, turkiy tillar, xususan ozbek tili tarixi oltoy bobo tilidan boshlanadi. Manbalarda korsatilishicha, oltoy bobo tili ilk bor tungusmanjur va turkmogul tillariga, song turkmogul tili oz navbatida turk va mogul tillariga ajralgan va h.k. Shuningdek lotin tili roman tillar, yani fransuz, italyan, ispan, rumin va boshqa tillar uchun Bobo til hisoblanadi.

                                               

Kinetik til

                                               

Davlat tili

Davlat tili - muayyan mamlakatda qonun chiqarish, ijroiya va sud hokimiyatlarida ish yuritish uchun rasmiy belgilangan til. Odatda, kop millatli mamlakatlarda, mas, Hindiston, Kanada, Shveysariyada qaysi til yoki tillar rasmiy ekanligi konstitutsiyalarida belgilab qoyilgan. Davlatlarning kopchiligida rasmiy til bilan D.t. aynan bir xildir. Faqat ayrim mamlakatlardagina rasmiy til maqomi D.t. maqomidan farqlanadi. Mas, Shveysariyada konstitutsiyaga binoan nemis, fransuz, italyan tillari - rasmiy til; nemis, fransuz, italyan va retoroman tillari - D.t. sanaladi. Ozbekistonda shorolar hukmron ...

                                               

Til falsafasi

Til falsafasi tilning kelib chiqishi, mohiyati, kishilik jamiyatiga tasiri va insoniyat sivilizatsiyasi bosqichlaridagi orni, roli, ahamiyatini falsafiy mushohada qilish bilan shugullanuvchi falsafaning bir bolimidir. Mazkur atama borliq va tafakkur ortasidagi ozaro munosabatlar, shuningdek bu munosabatlarni ifodalovchi va izohlovchi nazariy-metodologik bilimlarni organishga yonaltirilgan tadqiqotlar natijalarini ozida aks ettiradi. Til falsafasi til tarixining ham, tilshunoslikning ham ilmiy-nazariy tahlilini beradi. Shuningdek, til mantigi, psixologiyasi va sotsiologiyasini oziga qamrab ...

                                               

Generativ grammatika

Generativ grammatika grammatikani malum bir tilda sozlar birikmasi orqali tuzilish jihatidan togri gaplar yaralishiga asos boluvchi qoidalar tizimi deb hisoblaydigan tilshunoslik nazariyasidir. Ushbu atamani birinchi bolib Noam Chomskiy 1950-yillarning oxirlarida ozi ishlab chiqqan tilshunoslik nazariyasiga tegishli qollagan. Generativ grammatika doirasida tadqiqot olib boruvchi tilshunoslar generativistlar deb nomlanadi. Generativ maktabi asosan sintaksis yonalishi boyicha izlanishlar olib borishi bilan birga, tilshunoslikning boshqa yonalishlari, xususan, morfologiya va fonetikaga ham et ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →