ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 64



                                               

Sharqiy Sibir dengizi

Sharqiy sibir dengizi - Shim. Muz okeanining chekka dengizi. Novaya Sibir orollari bilan Vrangel o. oraligida. Bogozlar orqali sharqda Chukotka dengizi bilan, garbda Laptevlar dengizi bilan tutashadi. Materik sayozligida joylashgan. Maydoni 913 m ...

                                               

Sharqiy Xitoy dengizi

Sharqiy xitoy dengizi, Dunxay - Tinch okeandagi yarim yopiq dengiz, garbda Xitoyning sharqiy qirgoqlari, jan.da Tayvan o., sharqda Yaponiyaning Kyusyu va Ryukyu o.lari, shim.da Koreya bogozi orqali Yapon dengizi bilan chegaralangan. Maydoni 836 m ...

                                               

Shimoliy dengiz

Shimoliy dengiz - Atlantika okeanining chekka dengizi, Yevropa qirgoqlariga tutash, sharqda Skandinaviya va Yutlandiya ya.o.lari, garbda Buyuk Britaniya, Orkni va Shetlend o.lari bilan oralgan. Boltiq dengizi bilan Daniya bogozlari, Atlantika oke ...

                                               

Shimoliy Muz okeani

Shimoliy muz okeani - Dunyo okeanining bir qismi, Yevropa, Osiyo va Shim. Amerikaning shim. qirgoqlari oraligida. Sh.Shimoliy Muz okeani bogozlar orqali Atlantika va Tinch okeanlari bilan tutashgan. Maydoni boyicha okeanlar orasida eng kichigi, 1 ...

                                               

Sulavesi (dengiz)

Sulavesi, Selebes dengizi - Tinch okeanning orollararo dengizi, Sulavesi, Kalimantan, Mindanao, Sangixe o.lari va Sulu arxipelagi oraligida. Maydoni 453 ming km². Eng chuqur joyi 5914 m. Suvining yuza qatlamida tra 28°, shorligi 34.5%o. S orqali ...

                                               

Tasman dengizi

Tasman dengizi - Tinch okeanning chekka dengizi. Garbdan Avstraliya bilan Tasmaniya o., sharqdan Yangi Zelandiya, Norfolk va Yangi Kaledoniya o.lari orab turadi. Maydoni 3336 ming km². Eng chukur joyi 6015 m. Suvining temperaturasi yuza qismida f ...

                                               

Timor dengizi

Timor dengizi - Hind okeanining chekka dengizi. Avstraliya bilan Timor o. oraligida. Maydoni 432 ming km². Akvatoriyasining 1/2 qismining chuq. 200 m gacha, eng chuqur joyi 3310 m. Yuza kismi suvining trasi 25° dan 29° gacha. Shorligi 34 - 35%o. ...

                                               

Tirren dengizi

Tirren dengizi - Orta dengizning bir qismi, yarim yopiq dengiz. Apennin ya.o. va Sitsiliya, Sardiniya, Korsika o.lari oraligida joylashgan. Orta dengizning boshqa qismlari bilan Korsika, Bonifacho, Sardiniya va Messina bogozlari orqali boglangan. ...

                                               

Yapon dengizi

Yapon dengizi - Tinch okeanning yarim berk dengizi. Yevrosiyo materigi bilan Saxalin va Yapon o.lari ortasida. Bogozlar orqali shim.da Oxota dengizi, sharqda Tinch okean, jan.da Sharqiy Xitoy dengizi bilan tutashgan. Mayd. 1062 ming km². Eng chuq ...

                                               

Yava dengizi

Yava dengizi - Tinch okeanning garbiy qismidagi dengiz, Sumatra, Yava va Kalimantan o.lari oraligida. Qirgoqlari bazi joylarda marjon riflari bilan oralgan. Mayd. 552 ming km². Eng chuqur joyi 1272 m. Suvining yuza qismidagi temperaturasi 27 - 28 ...

                                               

Dovon

Dovon - togning oshib otish qulay bolgan joyi. Ozbekistonda D. sozi bilan birga bel, oshuv atamalari ham ishlatiladi. Tarixiy manbalarda uchraydigan art, aqba, kotal sozlari ham. D.ning sinonimlaridir. Ilgarilari D.dan piyoda yoki ot-ulovda oshis ...

                                               

Apt

Apt, ort– qadimgi geografik atama, dovon demakdir. A. atamasi Mahmud Koshgariyning "Devonu lugotit turk" asarida, turkiy runik yozuvlardayoq uch-raydi. Hozirgi vaqtda, asosan, geografik nomlar tarkibida qolgan. A. sozidan tuzilgan joy nomlari Qir ...

                                               

Anzob

Anzob – Hisor tizmasidagi dovon. Tojikiston Respublikasida. Bal. 3372 m. A. dovoni orqali Dushanba – Toshkent avtomobil yoli Yagnob vodiysidan Varzob vodiysiga otadi.

                                               

Arashon

Arashon – Chatqol tizmasi bilan Qiziltor tizmasi orasidagi dovon. A. orq-li Ohangaron vodiysidan Oqbuloq soyi vodiysiga otiladi. Bal. 3112 m. Dovonning janubi-sharqiy yon bagri yassi, shimoli-garbiy yon bagri tik. A. oktabrning ikkinchi yarmida q ...

                                               

Bozorxonim

Bozorxonim - Turkiston tizma toglari markazidagi dovon. Sangzor daryosi vodiysi bilan Zarafshon daryosi vodiysining Tojikistonga qarashli qismini birlashtiradi. Zomin togormon davlat qoriqxonasi hududida joylashgzn. Mutlaq balandligi 3401 m. Dovo ...

                                               

Chashmardon dovoni

Chashmardon dovoni - Chumqor tog tizmasining markaziy qismidagi dovon. Ozbekiston bilan Tojikiston chegarasida. 2868 m balandliqsa joylashgan. Dovon orqali Sangzor vodiysidan Zarafshon vodiysiga otiladi.

                                               

Guralash

Guralash - Ozbekiston va Tojikiston Respublikalari chegarasidagi tog dovoni. Jizzax viloyatining jan.da, Zomin tumani hududida, Turkiston tizma togining markazidagi Zomin tog-ormon davlat qoriqxonasi chegarasida joylashgan. Mutlaqbal. 3200 m. Yer ...

                                               

Kandir

Kandir - Qurama tizmasining suvayirgich qismidagi dovon. Bal. 2141 m. Ohangaron va Fargona vodiylarini qoshib turadi; dovonga Kandirsoy vodiysidan boriladi. Dovondan yozgi tog yaylovlariga qoy-echkilar haydab otiladi.

                                               

Mastchoh dovoni

Mastchoh dovoni - Mastchoh daryosining yuqori qismidagi dovon. Olay, Turkiston va Zarafshon tizmalari tutashgan joy da. Balandligi 3906 m. Mastchoh dovoni atrofida Pomir-Olay tizmalarining shim.dagi yirik muzliklar joylashgan. Mastchoh dovoni orq ...

                                               

Objaz

Objaz - Qurama tizmasining shimoli-garbiy qismidagi dovon. 2216 m balandlikda, Ohangaron daryosi chap irmogi Objazsoyning boshlanish qismida joylashgan. Ohangaron va Fargona vodiylarini tutashtirib turadi. Dovondan apreldan oktabrgacha chorva mol ...

                                               

Odamtosh

Odamtosh - Chatqol tizmasining suvayirgich qismidagi dovon. Chirchiq va Ohangaron vodiylarini tutashtirib turadi. 2696 m balandlikda. Dovonga janubi-garbda Kattasoy, janubi-sharqda Yertoshsoy vodiylari boylab chiqiladi. Dovon orqali Chatqol daryo ...

                                               

Ovga

Ovga - Shimoliy Nurota tizmasining suvayirgichidagi dovon. 1699 m balandlikda. Nurota botigidagi Sambur va Nurota tizmasining shimoliy qismidagi Keskin qishloqlari orasida joylashgan. Dovondan chorva mollarini qaydab otishda foydalaniladi.

                                               

Qamchiq dovoni

Qamchiq dovoni - Qurama tizma toglarida, Toshkent va Namangan viloyatlari chegarasida joylashgan. Bal. 2269 m, shimoli-garbda Kuyindi tizmasi va janubisharqda Sulukota tizma toglarining tutashgan joyida. Dovon trias davrining konglomerat, qumtosh ...

                                               

Qizilart

Qizilart - Orqa Olay tizmasidagi dovon. Tizmaning sharqiy qismida. Qirgiziston va Tojikiston Respublikalari chegarasida. Balandligi 4280 m. Dovon orqali Olay vodiysidan Pomirga avtomobil yoli otgan.

                                               

Qoramurun

Qoramurun - Orqatog tizmasidagi dovon, Xitoyning garbiy qismida. Balandligi 5578 m. Q. orqali Qashqar tekisligidagi Cherchen vohasini Tibetning ichki r-nlari bilan boglovchi yol otgan.

                                               

Shahriston dovoni

Shahriston dovoni - Turkiston tizmasidagi dovon. Shdlan Xojand - Dushanba trakti otadi. Dovon atrofi gersin burmalanishi davrida hosil bolgan, paleozoyning slanets va ohaktoshlaridan tuzilgan. Eng baland joyi 3378 m. Dovon orqdli Ustrushona shahr ...

                                               

Shipka

Shipka - Stara-Planina toglaridagi dovon, Bolgariyada. Bal. 1185 m. Sh. orqali Gabrovo - Krzonliq shossesi otgan. Dovon yaqinida bolgar va rus jangchilari xotirasiga bagishlab haykal va muzey qurilgan.

                                               

Takali

Takali - Navoiy viloyati Nurota tumanidagi dovon. Bal. 2000 m. Dovondan Nurota tumanini Xatirchi tumani bilan boglaydigan soqmoq yol otadi. Bu dovonga Nurota tumanidagi Tikanli qishlogi orqali boriladi. Dovon atrofida buloq kop.

                                               

Taxtaqoracha

Taxtaqoracha - Zarafshon tizmasidagi dovon. Samarqand viloyati bilan Qashqadaryo viloyati orasida, balandligi 1675 m. Zarafshon tizmasining dovondan sharqdagi qismi balandroq bolib, Chaqilikalon togi deb yuritiladi. Qoratepa togi garbga tomon pas ...

                                               

Toldiq

Toldiq - Olay tizmasining sharqiy qismidagi dovon, Olay vodiysi bilan Gulcha daryosining boshlanish joyida. Bal. 3615 m. T. dovoni orqali Osh - Xorug avtomobil yoli otadi.

                                               

Abrazion terrasa

Abrazion terrasa – abraziya na-tijasida hosil bolgan dengiz tubining sohil qismi. Abrazion terrasaning kondalang kesi-mi qavariq egri chiziqdan iborat bolib, qirgoqda qiyaligi kam. Qadimgi Abrazion terrasa komilgan yoki dengiz sathidan kotarilgan ...

                                               

Allyuvial tekisliklar

Allyuvial tekisliklar – doimiy va vaqtli oqar suvlar keltir-malarining yer yuzasidagi botiq yoki yassi joylarda chokib qolishidan vujudga kel-gan tekisliklar. Shagal, chaqirtosh va qum, qumoq hamda loyqalardan tashkil topadi. Allyuvial tekislikla ...

                                               

Ariq

Ariq – Sugorish shoxobchalarining Turkistonda ishlatiladigan mahalliy nomi. Qadimdan har bir Ariq sugoriladigan voha, kesib otadigan maydon, shahar, qishloqlar yoki uni ochgan kishi nomi bilan atalgan. Katta Ariq anhor deyiladi. Eski kanallarning ...

                                               

Atoll

Atoll – halqasimon marjon orollari. Ochiq dengizlarda uchraydi. A. chokkan vulkan orollari qirgogidagi marjon riflaridan paydo bolgan. Tropik kengliklarda ochiq dengizda, ayniqsa Tinch okeanning markaziy qismida, ba’zida arxipelag tarzida uchrayd ...

                                               

Botiq

Botiq - quruqlikda yer yuzasining, shuningdek okean va dengizlar tubining atrofga nisbatan ancha pastga botgan joylari. Tubi kopincha tekis, chuqurligi har xil boladi. B. koproq tektonik yol bilan vujudga keladi. Shakli odatda, yumaloq, oval hamd ...

                                               

Buloqlar

Buloqlar, chashmalar - yer osti suvlarining tabiiy holatda yer yuzasiga chiqishi. B. suvli qatlamlarni daryo vodiylari, jarliklar, kol chokmalari kesib otishidan, tektonik yoriklar, otqindi va chokindi jinslar kontakt zonalari mavjudligidan, suvl ...

                                               

Burun (quruqlik)

Burun, tumshuq - quruqlikning okean, dengiz, kol akvatoriyasiga yondosh sohillarga nisbatan koproq turtib kirgan qismi. Qirgoq qanday jinslardan tarkib topganligiga qarab, B.lar tik kotarilgan, baland, astasekin pasayib boradigan, tekis bolishi m ...

                                               

Chol zonalari

Chol zonalari - tabiiy landshafti, asosan, "fglardan iborat geografik zonalar. Shim. yarim sharning motadil mintaqasida, Shim. va Jan. yarim sharlarning subtropik va tropik mintaqalarida tarqalgan. Namgarchilik kam, yillik yogin 200 mm gacha, baz ...

                                               

Dara

Dara – koupincha togli xududlarda qattiq tub jinslarni daryo yuvishi natijasida hosil boladigan tor va chuqur, tik yon bagirli vodiy. Uning yon devorlari uzoq muddatgacha tik holatda boladi. Vodiy eniga sekin osadi va, odatda, chuqurligi enidan o ...

                                               

Daryo shoxobchasi

Daryo shoxobchasi - 1) suv havzalarini ozaro tutashtiruvchi qisqa kanal. Shoxobcha, odatda, tabiiy ozanda vujudga keladi. Tutashtiruvchi shoxobcha Aydar kollari, Orinoko daryosi sistemasi da mavjud; 2) daryoning orollar bilan bir necha tarmoqqa b ...

                                               

Delta

Delta - daryoning dengiz yoki kolga quyilish joyida suvda oqib kelgan jinslardan hosil bolgan tekislik. D. nomi yunon alfavitidagi D ning bosh harfidan olingan. Nil daryosining uchburchak deltasi shaklan ana shu harfga oxshash bolganidan qadimda ...

                                               

Gorst

Gorst - Yer postining uzilmalar boyicha yuqoriga kotarilgan qismi. G.ning olchami turlicha - uzunasiga yuzlab km ga, eni bir necha on km ga yetadi. G. boylama - yonalishi tog jinslarining deformatsiyalashgan yoki burmali toglar yonalishiga yaqin; ...

                                               

Gor

Gor odam sigadigan darajada keng tabiiy teshikdir. Gorlar yer qobigida yemirilish natijasida hosil boladi. Suniy gor grot deyiladi. Gor - Yer postining yuqori qatlamlarida vujudga kelgan boshliqlar. Gorning vujudga kelishi uchun muayyan sharoit b ...

                                               

Irmoq

Irmoq - katta daryoga quyiladigan daryo, soy, jilga. Odatda, I. ozi quyiladigan daryodan kamsuv, shuningdek, vodiysi boshqa tomonga yonalgan boladi. Kol va b. ichki suv havzalariga quy-iladigan daryolar ham bazan I. deyiladi. Geografik adabiyotla ...

                                               

Jilga

Jilga, yilga - uncha baland bolmagan tog yon bagirlarida qor-yomgir suvlari hamda buloqlardan vujudga kelgan oqar suvlar, kichik soy, daryocha. Orta Osiyoda kopgina J.lar yozda qurib qoladi. Tarixiy manbalarda vodiy, soylik julga deb atalgan; may ...

                                               

Karst

Karst, karst hodisasi - tog jinslari ning suvda erishi natijasida sodir boladigan hodisa. K. hosil qiluvchi tog jinslari yer sharida 51 mln. km 2 ga yaqin maydonni egallaydi. K.ning rivojlanishi uchun suv harorati yuqori bulishi shart. K. yer yuz ...

                                               

Kol

Kol - chuqur joylarda toplangan tabiiy suv havzasi. Yerning barcha iqdim va landshaft zonalari - issiq, motadil va sovuq, kop yoginli yoki qurgoqchil r-nlarida mavjud. Kopchilik K.lar dengizga muayyan daryo orqali otib tushadi. Qurgoqchil joylard ...

                                               

Krater

Krater relyefdagi atrofi tepalik bilan oralgan chuqurlikdir. Tabiati va kelib chiqishiga kora ikki xil kraterlar ajratib korsatiladi: Vulqon krateri - vulqon choqqisidagi tuynuk. Krater yun. krater - katta kosa - togorasimon yoki voronka korinish ...

                                               

Laguna

Laguna - 1) tor bogoz orqali dengiz bilan tutashib turadigan yoki kambar quruqlik bilan dengizdan ajralgan sayoz tabiiy suv havzasi. Dengiz bilan uncha yaxshi boglanmaganligi yoki undan butunlay ajralib qolganligi uchun L. suvining shorligi va un ...

                                               

Marjon orollari

Marjon orollari - tropik dengizlardagi orollar. Toda-toda bolib yashaydigan marjon hayvonlari, suv-otlar va boshqa organizmlar qoldiklari yigilishidan vujudga keladi. Hozirgi zamon marjon orollari ekvatorial va tropik olkalardan b. yerlarda uchra ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →