ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 52



                                               

Xazar xoqonligi

Xazar xoqonligi - Garbiy turk xoqonligi parchalanishi natijasida 7-asr ortalarida Quyi Volgaboyi va Shim. Kavkazning sharkiy qismida vujudga kelgan ilk orta asr davlati. Xazar xoqonligini turkiy Ashina xonadoni sulolasi boshqargan. 8-asr boshiga ...

                                               

Xazarlar

Xazarlar - turkiy xalq. Gunnlar bosqinidan song Sharqiy Yevropada paydo bolgan va Garbiy Kaspiy boyi dashtida, Shim. Dogistondagi Sulak daryosi bilan Kuyi Volga oraligida kochmanchi hayot tarzi kechirgan. Savirlar bilan birgalikda X. Eron va Viza ...

                                               

Yanicharlar

Yanicharlar - Usmonli turk imperiyasida davlat xazinasidan maosh olib turgan muntazam piyoda qoshinlar. 14-asrda Turkiya sultoni Murod I davrida tuzilgan. Dastlab asirga tushgan ospirinlardan, song Usmonli turk imperiyasining xristian aholisi ora ...

                                               

Yaziglar

Yaziglar - sarmat qabilalaridan biri. Markazi Shim. Azov boyi sohillari bolgan kochmanchilarning yirik harbiy-siyosiy ittifoqini barpo etganlar. Ya. Volga boyi va Uraloldi mintaqalarida yashab, mil. av. 2-asrdan Garbga yangi yaylovlar izlab silji ...

                                               

Akveduk

Akveduk, suv otkazgich-koprik – jar, dara, daryo, yol ustidan otkaziladigan nov yoki quvurdan iborat kopriksimon, estakada korinishidagi suv otkazuvchi inshoot. Otkaziladigan joyning uzunli-gi va chuqurligiga qarab, A. yogoch, temir-beton, tosh, ...

                                               

Arqon

Arqon – tolalardan eshib toqiladigan, yogonligiga qaraganda uzunligi ancha katta bolgan toqimachilik buyumi; argamchi. Zigir tolasi, kanop, nasha poyasi tolalari, ip, jun va sun’iy tolalardan toqiladi. Shunga yarasha qil A., jun A. deb yuritiladi ...

                                               

Kapron

                                               

Shisha tolalar

Shisha tolalar - suyuqlantirilgan shishadan tayyorlanadigan tolalar, diametri 3 - 100 mkm, uz. 20 km va undan uzun yoki diametri 0.5 - 20 mkm, uz. 1 - 50 sm qilib ishlab chiqariladi. Uzluksiz Shisha tolalar tashqi korinishidan tabiiy yoki suniy i ...

                                               

Shrift

Shrift - matbaada - harf terish mashinalarida matnlar terish uchun moljallangan bosmaxona literlari. Vazifasiga kora, matnlarni terish; muqovalar, titul varaqlari, sarlavhalarni terish va kichik bosmaxona formalari matnlarini terish uchun moljall ...

                                               

Xumdon

Xumdon - gisht, sopol, koshin, chinni va boshqa buyumlar yuqori trada pishiriladigan qurilma yoki inshoot. Pishiriladigan mahsulot turiga qarab har xil kattakichiklikda yasaladi. Ichi dumaloq yoki tortburchak shaklida bolib, loy, guvala, pishiq g ...

                                               

Zovur

Zovur - yer osti va sizot suvlari sathini pasaytirish, toqayzor va zax yerlarni quritish maqsadlarida zax suvlarni chiqarib tashlash uchun kazilgan ariq yoki kanal. Kollektor va drenajning melioratsiya inshootlari bilan jihozlanmagan ibtidoiy sha ...

                                               

Generativ grammatika

Generativ grammatika grammatikani malum bir tilda sozlar birikmasi orqali tuzilish jihatidan togri gaplar yaralishiga asos boluvchi qoidalar tizimi deb hisoblaydigan tilshunoslik nazariyasidir. Ushbu atamani birinchi bolib Noam Chomskiy 1950-yill ...

                                               

Belgi (soz)

Belgi - moddiy, hissiy ravishda idrok etiladigan predmet, voqea yoki harakat. Bu harakat bilishda korsatmalar, ishoralar sifatida yoki boshqa predmet, xususiyat, munosabatlarda namoyon boladi. B. tushunchasi falsafa, mantiq, tilshunoslik, psixolo ...

                                               

Soz

Soz - tilning narsahodisalar, jarayonlar va xususiyatlarni nomlash uchun xizmat qiladigan eng muhim strukturmanoviy birligi; oz tovush qobigiga ega bolgan, borlikdagi narsalar haqidagi tushunchani, ular ortasidagi aloqani yoki ularga munosabatni ...

                                               

Amaldagi moliya vazirlari

Amaldagi ichki ishlar vazirlari Amaldagi mudofaa vazirlari Amaldagi parlament yetakchilari BMT: Davlatlarning amaldagi doimiy vakillari Amaldagi davlat va hukumat rahbarlari Amaldagi tashqi ishlar vazirlari

                                               

Chexoslovakiya

Chexoslovakiya, Chexo-Slovakiya - Markaziy Yevropadagi davlat. 1918 yil Avstriya-Vengriya imperiyasining parchalanishi natijasida chex va slovak xalkdari yerlarida tashkil bolgan. 1938 yil oktabr - 1939 yil martda Germaniya tomonidan bosib olinga ...

                                               

Davlatlar statistikasi - Maydon

                                               

Elam

Elam - Mesopotamiyadagi Furot va Dajla daryolarining quyi ozani sharqida, Eron yassi togligining jan.garbiy qismida joylashgan qadimiy davlat. Shumer manbalari E.ni - "baland" ideogrammasi bilan, Akkad yozuvlarida - "Elamtu shaklida qayd etilgan. ...

                                               

Archazor

Archazor, archazor ormonlar – asosan, archa daraxtidan tashkil topgan ormonlar. A.lar 600 – 700 yil yashaydi, toglarda suv toplash, tuproq eroziyasi oldini olish, sel toshqinlarini bartaraf etish kabi muhim vazifalarni bajaradi. Asosan Yer yuzini ...

                                               

Bodxiz qoriqxonasi

BODXIZ QORIQXONASI - Turkmanistonning Mari viloyatida, Murgob va Tajan daryolari oraligida joylashgan qoriqxona. 1941 yilda tashkil etilgan. Maydoni 88 ming ga dan koproq. Bodxiz chollari tabiati va hayvonot olamini qoriqlash, pistazorlarni saqla ...

                                               

Borsakelmas qoriqxonasi

BORSAKELMAS QORIQXONASI - Orol dengizining Borsakelmas o.dagi qoriqxona. Qozogiston Respublikasi Qizilorda viloyatida. 1939 yilda tashkil etilgan. Maydoni 20 ming ga. Saksovulzorlar va yulgunzorlar bor. Orolda saygoq, jayran kadimdan yashab kelga ...

                                               

Ekologik krizis

Ekologik krizis, ekologik tanglik - ekologik sistemalar, alohida hududlar yoki biosfera miqyosidagi tabiiy ofatlar; toshqin, yer silkinishi, vulkanlar otilishi, qurgoqchilik, dovul, chigirtkalar ofati, yongin va boshqalar holatlar oqibatida yuz b ...

                                               

Ekologik omillar

Ekologik omillar - atrof muhitning organizmlar faoliyatiga oziga xos tasir etuvchi malum sharoitlari va elementlari majmui. Ekologik omillar 2 katta guruh - abiotik omillar va biotik omillarga bolinadi. Ekologiyada "cheklovchi omillar" tushunchas ...

                                               

Qoriqxona

Qoriqxona - belgilangan qonunlarga muvofiq, davlat tomonidan ajratnlgan, alohida ilmiy yoki malaniy ahamiyatga ega bolgan, tabiiy obyekt joylashgan yer yoki suv kengliklari; i. t. va madaniy-marifiy maqsadlar uchun uzoq mud-datga ajratilgan va to ...

                                               

Toqay

Toqay - 1) qamish bosib yotgan botqoq yer; 2) daryo boyidagi qalin changalzor ormon. Suv serob, mikroiklimi atrofdan namroq va yumshoqroq bolganidan osimlik hamda hayvonot dunyosi oziga xos boladi. Tuprogi allyuvial, gidromorf tuproq. T.da daraxt ...

                                               

VHEMT

VHEMT, yoyilmasi Voluntary Human Extinction Movement - inglizchadan Insoniyatni Yoqotish Kongillilar Harakati deb tarjima qilinadi, insoniyatni butkul yoq qilishga davat etuvchi harakatdir.

                                               

Elektr enyergiyasi sanoati

Elektr energiyasi sanoati elektr energiyasini ishlab chiqarish va uni istemolchilarga uzatish tarmoqlaridan iborat. Ushbu tarmoq mamlakat yoki iqtisodiy rayon miqyosida sanoatni joylashtirishga muhim tasir korsatadi. Bu tasir ikki yonalishda sodi ...

                                               

Toqimachilik sanoati

Toqimachilik sanoati - turli xildagi osimlik tolalari, jun va suniy sintetik tolalardan turli gazlamalar, ip va boshqa maxsulotlar ishlab chiqaruvchi yengil sanoat tarmogi. Toqimachilik sanoati tarkibiga toqimachilik xom ashyosini dastlabki qayta ...

                                               

Yonuvchi slanets sanoati

Yonuvchi slanets sanoati Ushbu sanoat slanetslarni qazib olish va ularni qayta ishlash tarmoqdaridan iborat. Slanetslar tarkibida 60 - 70 foiz organik moddalar bolgan gilli yoki oxaktoshli tog jinslaridir. Tez ot oladi va tutab yonadi. Yonuvchi s ...

                                               

Fales Miletlik

Fales Miletlik - yunon faylasufi, antik falsafa va fanning ilk namoyandasi. Milet maktabiga asos solgan. F. savdogar, siyosiy arbob, munajjim, fiziolog, suv muhandisi sifatida ham taniqli edi. U kopgina mamlakatlar da bolib, ularning madaniyati, ...

                                               

Eronshunoslik

Eronshunoslik yoki Iranistika - olkashunoslik fanlaridan biri. Eron, forslar, fors tili, Eron tarixi va madaniyati, Eroniy xalqlar tillari, tarixi va madaniyatini tatqiq qilishni oz ichiga oladi. Eronshunoslik shuningdek bir necha guruhlarga boli ...

                                               

Mikrobiologiya sanoati

Mikrobiologiya sanoati - sanoat tarmogi; ishlab chiqarish jarayonida turli nooziq-ovqat xom ashyo turlari dan va qand lavlagi, makkajoxori, moyli va yormabop ekinlar va boshqalarning donini sanoatda kayta ishlash chiqitlaridan qimmatli mahsulotla ...

                                               

Tojikshunoslik

Tojikshunoslik - olkashunoslik fani bolib, afgonshunoslik, kurdshunoslik va osetinshunoslik bilan eronshunoslik tarkibiga kiradi. Tojikiston, tojiklar, tojik tili, Tojikiston va Orta Osiyo tarixi va madaniyatini tadqiq qilishni oz ichiga oladi. A ...

                                               

Fattoh Abdullayev

Fattoh Abdullayev – ozbek tilshunosi. Ozbekistonda xizmat korsatgan fan arbobi. Filol. fanlari doktori, professor. Leningrad davlat universitetini tamomlagan 1939. Toshkent davlat pedagogika institutida 1939–44, Namangan davlat pedagogika institu ...

                                               

Lars Ahlfors

Lars Ahlfors – finlandiyalik matematik. Ahlfors Riemann yuzalari sohasidagi faoliyati bilan tanilgan. 1936-yil Jesse Douglas bilan birgalikda ilk Fields medali bilan taqdirlangan. Ahlfors Helsinki shahrida tugilgan. Onasi Sievä Helander uni tugay ...

                                               

Ahmed Zewail

Ahmed Zewail -1989-yil kimyo sohasi boyicha Qirol Faysal xalqaro mukofotini olgan olim. 1999-yil Kimyo boyicha Nobel mukofoti sovrindoriga aylangan.

                                               

Al-Mahaniy

Abu-Abdulloh Muhammad ibn Isa Mahaniy Mahanda tugilgan Fors matematik va astronom bolib, Bagdodda Abbosiylari xalifaligi ostida ish olib borgan. Uning mashhur matematikaga oid asarlari Yevklidning Elementlar,Arximedning Sfera va silindr togrisida ...

                                               

Kurt Alder

Kurt Alder – nemis organik kimyogari, falsafa fanlari doktori. 1940 yildan Kyoln universitetiga qarashli kimyo institutining direktori. 1928 yilda Otto Diels bilan hamkorlikda diyen sintez asoslarini ishlab chiqdi. Stereokimyo, polimerizatsiya so ...

                                               

Valeriy Alekseyev

Valeriy Pavlovich Alekseyev – antropolog va tarixchi, akademik. Asarlari tarixiy antropologiya va insoniyat irklarining geogr.siga oid. Alekseyev Orta Osiyo xalqlari, xususan ozbek xalqining tosh va jez davridagi paleoantropologiyasi, etnogenezig ...

                                               

Hannes Alfvén

Hannes Alfvén - shved fizigi va astrofizigi. Magnit gidrodinamikasi asoschisi, plazmada tolqinning bir turi mavjudligini bashorat qilgan. Nobel mukofoti laureati.

                                               

Luis Walter Alvarez

Luis Walter Alvarez – amerikalik fizik. Elektron tutishni ochgan. Pufaksimon kameralar bilan ishlashning zamonaviy usulini yaratgan. Kopgina rezonanslarni kashf etgan. Nobel mukofoti laureati.

                                               

Carl David Anderson

Carl David Anderson – amerikalik fizik. Kosmik nurlarda pozitronlar va myuonlar mavjudligini kashf etgan. Nobel mukofoti laureati.

                                               

Mixail Andreyev

Mixail Stepanovich Andreyev – etnograf, tilshunos, eronshunos olim. Ozbekiston Fanlar Akademiyasi akademik 1943, Rossiya Fanlar Akademiyasi muxbir azosi 1929, Ozbekiston va Tojikistonda xizmat korsatgan fan arbobi 1945, 1944, Toshkent gimnaziyasi ...

                                               

André-Marie Ampère

André-Marie Ampère – fransuz olimi, elektrodinamika asoschilaridan biri, Parij fanlar akademiyasi a’zosi, Parijdagi Normal maktab professor. 1820 yilda elektr toklarining oza-ro mexanik ta’siri nn kashf qilgan, tok ta’sirida magnit mi-lining ogis ...

                                               

Philip Warren Anderson

Philip Warren Anderson - amerikalik fizik. Ilmiy ishlari qattiq jismning kvant nazariyasiga oid. Nobel mukofoti laureati.

                                               

Edward Victor Appleton

Edward Victor Appleton – angliyalik radiofizik. London qirollik jamiyati azosi. Kembrij universitetini tugatgan. London universiteti, Kembrij universiteti professor, Buyuk Britaniya ilmiy tadqiqotlar departamenti kotibi. Edinburg universiteti rek ...

                                               

Werner Arber

Werner Arber – Shveysariya genetigi. Bakteriyalarda restriktaza – hujayraga tushib qolgan begona DNK molekulasini oziga xos parchalovchi fermentlarni kashf qilgan. Daniel Nathans va Hamilton Smith bilan birga Nobel mukofoti laureati.

                                               

Vladimir Arnold

Vladimir Arnold - rossiyalik matematik. Arnold topologiya, differensial tenglamalar nazariyasi, nazariy mexanika sohalaridagi ishlari bilan tanilgan. Arnold XX asrning eng buyuk matematiklaridan biri hisoblanadi. SSSR fanlar akademiyasi akademigi ...

                                               

Svante Arrhenius

Svante Arrhenius – shved olimi, fizik-kimyoning asoschilaridan biri. Peterburg fanlar akademiyasi xorijiy muxbir a’zosi. Elektrolitik dissotsiatsiya naza-riyasini ishlab chiqqan. Asarlari kimyoviy kinetika, shuningdek astronomiya, astrofizika va ...

                                               

Kenneth Arrow

Errou Kennet Jon – amerikalik iktisodchi, iqtisod doktori. Chikago universitetida professor assistenti, Stanford va Garvard universitetlarida professor AQSH Milliy Fanlar Akademiyasi, Ekonometrika jamiyati va boshqalar tashkilotlar azosi. E.ning ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →